Čemu poľske nosove "ǫ" pišeme jako "ą"? Aby sdělať pravilne i naukove dasledvanie, musime vrnuť se do starodavnych knig pisanych v poľskej ortografiji.
Najstaršy rukopis v ktorym pojavja se bukva "ą" to Rozmyślanie przemyskie. Ocenjuje se že delo bylo stvorene okolo roka 1512. Na začatku bukva "a" byla pisana s črtico, na priklad nižej slovo bądz:
V izdanej v gode 1531 knige Psalm dauidow vidime slova się", "świętych", "ięzyk", "s pilnością", "będzie", "często" i ne toliko bukvu "ą" ale interesny sposob pisania bukvy "ę", ktoru pisano v način podobny do simbola valuty euro "€". Predvidali že Polska vojde do Evopejskogo Sojuza?
Naslednji priklad to kniga izdana v gode 1568 Pismo o Jezusie Pomazańcu. Pisano "e" abo "a" s čertami:
V knige izdanej v gode 1575 Świadectwo zacności płci niewieściey Henricha Korneliusa napisane v latinskom i preložone prez Macieja Wirzbieta, nosova bukva pojavja se v slovach "uważaiąc", "żeńską", "targaią", "podiąłem", "nadaną". Tut bukva "ą" bolje je podobna do "ǫ" než do "ą"? A može na začatku ne bylo to sigurne či zvuk [ɔ̃] bude pisany jako "ǫ" ili "ą"? Male "a" i male "o" byli velmi podobne do sebe v pisme gotičkom:
V gode 1594 Jan Januszowski izdal knigu Novy karakter polski kde predložil moderne pismo i ortografiju. Vidime moderne "ę" s "chvostom". Odnak "ą" ješče ne imalo svojej aktualnej formy (chvosta) ale imalo črticu:
Od goda 1600 knigi začali byť tlačene v ovom novom pisme i do konca XVII vieka "ę" i "ą" ziskali svoje koncove dnešne formy s "chvostami" (tut kniga iz začatku XVIII vieka):
