Robert Rolf 2.7.2026
Davno, kedy ja sem pracoval v Německe, ja sem imal dolgu besedu s mojim nemeckom načalnikom (šefom šefa šefa šefa) o graždanstve Kopernika.
Na polskej Wikipediji možna najti dokazy že Mikołaj Kopernik byl Polakom, na nemeckej Wikipediji možna najti dokazy že Niklas Koppernigk byl Nemcom. Moj načalnik byl staršy i možda bolje mudry bo imal už sive vlasy i posle dolgej diskusiji skazal že rešenie tego problema ne je vobšče možlive. Copernikus byl prosto "evropejskom učencom iz epoky renesansa".
Problem ide o to že vo vremenach kedy žil Kopernik ne bylo ješče “narodnosti”. Pokušame rešiť problem graždanstva Kopernika s pomoco poniatia ktore daže ne jestvovalo. Graždani žili v različnych državach, platili dań gradu v ktorym žili i ne mysleli o “narodnosti”. Grady byli mnogonarodne i bolje važne bylo či človiek naleži do stana rycarskogo či selskogo abo do kakej religiji než kaky jazyk korista. V gradach poleg sebe žili Poľaci, Bělorusi, Jevreje, Němci, itd i vsi byli pred vsem graždanami imperiji tej abo inej. Ne bylo ješče držav narodnych, ktore pojavili se potom.
Časam ja gledam Belsat (televiziju ktora emituje program v move běloruskej). Byl tam jeden program o Bělorusach ktori žiju v Varšave. Kedy oni vidžu pamiatnik Adama Mickiewicza govorju že on byl iz Bělorusi. Ima to dla nich nekaky smysl, Mickiewicz to prezime běloruske. Ale tvoril on na jazyke poľskom. Iz drugej strany pisal "Litwo ojczyzno moja”. Kde je pravda?
Jeden iz učastnikov programa skazal že nema jednej pravdy. Dla Bělorusov Mickiewicz byl pred vsem, cituju, “graždaninom Reči Pospolitej” - možna go definiovať jako "Rečpospolitanina". Mogu gordiť se nim ne tolko Poľaci ale tež Bělorusi, ktori tež byli graždaninami Unii osnovanej v roke 1569 v Lubline. Unia ta spojila Kraľestvo Polske i Velike Kniažestvo Litovske do goda 1795. Mickiewicz pisal zatom o "Otčizne Litve" jako defacto “Kniažestve Litovskom”.
Očevidno každa narodna historografija potrebuje narodnych gerojov i ne odda tak lahko časti iz nich cužim historografijom. Takych problemov v slovianskich državach jest mnogo. Provieriajte Wikipedije. Ján Kollár - Čech ili Slovak? V českom članke bude napisana narodnost česka a na slovackej bude narodnost slovacka. Nikola Tesla (Srb ili Chorvat), Goce Delčev (Bolgarin ili Makedonec), Ilja Repin (Rus ili Ukrajinec) notabene aŭtor slavnej kartiny "Kozaki pišu pismo do sultana". Spor sledi spor.
Akcija polskogo filma "Seksmisija" Juliusza Machulskogo teče se v totalitarnom sisteme stvorenym v buducnosti prez same ženy. Naučili se one žiť i rozmnožovať bez mužov bo vse mužčiny stali eliminovani vo vremenach vojny. Okrem dvoch (Maksa i Alberta) ktori prežili, byli zamrazni pred vojnu v eksperimente naukovym i teper ich odmrzili. V buducnosti ženska spoločnost ima vlastnu versiju istoriji. V jednym z dialogov jedna iz žen, predstavnikov novej vlady, tvrdi (tak naučena v škole) že “Kopernik byl ženo”. V odgovore za ten iskaz jeden iz preživšich mužčin reče: “Da, pravda. A možda Maria Skłodowska Curie tež byla ženo?”